Budowa własnego domu to fascynujący, ale też niezwykle wymagający proces. Jednym z najbardziej kluczowych etapów jest montaż więźby dachowej, czyli drewnianego szkieletu, który utrzyma całe pokrycie dachowe i stawi czoła silnym wiatrom czy zalegającemu śniegowi.

Gdy na budowie pojawiają się cieśle, nagle zaczynają padać hasła brzmiące dla laika jak obcy język: murłata, krokiew, płatew, jętka. Abyś podczas rozmów z fachowcami czuł się pewnie i dokładnie rozumiał, za co płacisz, przygotowaliśmy krótki przewodnik po najważniejszych elementach konstrukcji dachu.

Murłata (namurnica) – fundament Twojego dachu

Zaczynamy od samego dołu, czyli od elementu, który łączy ściany budynku z konstrukcją dachu. Murłata to gruba, drewniana belka o przekroju kwadratowym (najczęściej 14×14 cm lub 16×16 cm), którą układa się poziomo na samej górze ścian kolankowych lub nośnych.

• Za co odpowiada? Jej głównym zadaniem jest stabilne zakotwienie dachu oraz równomierne przenoszenie gigantycznych ciężarów (wiatru, śniegu, dachówek) z więźby na betonowy wieńce i ściany budynku.

• Wskazówka dla inwestora: Murłata musi być perfekcyjnie odizolowana od betonowego podłoża za pomocą pasów papy lub specjalnej folii. Drewno nie może bezpośrednio stykać się z betonem, aby nie ciągnęło z niego wilgoci.

Krokiew – kręgosłup dachu

Krokwie to prawdopodobnie najbardziej rozpoznawalne elementy więźby. Są to pochyłe belki o prostokątnym przekroju, które biegną od kalenicy (samego szczytu dachu) aż do wspomnianej wyżej murłaty, na której się opierają. To właśnie one nadają dachowi jego ostateczny kształt i kąt nachylenia.

• Za co odpowiada? Krokwie stanowią bezpośrednie oparcie dla łat, kontrłat i ostatecznego pokrycia dachowego (np. dachówki ceramicznej czy blachodachówki). To do nich od wewnętrznej strony montuje się również ocieplenie poddasza (wełnę mineralną lub pianę PUR).

• Wskazówka dla inwestora: Odstępy między krokwiami (tzw. rozstaw) oraz ich grubość są ściśle wyliczane przez konstruktora w projekcie. Nigdy nie zmieniaj tych parametrów na własną rękę, by „zaoszczędzić” na drewnie!

Płatew – potężne wsparcie konstrukcji

Płatew to długa, masywna belka ułożona poziomo, biegnąca równolegle do kalenicy dachu. W zależności od tego, gdzie się znajduje, wyróżniamy płatwie kalenicowe (na samym szczycie) lub płatwie pośrednie (w połowie wysokości dachu).

• Za co odpowiada? Płatew pełni funkcję podpory dla krokwi. Kiedy dach ma dużą powierzchnię, same krokwie mogłyby ugiąć się pod ciężarem pokrycia. Płatew podpiera je od spodu (często sama będąc podparta pionowymi słupami), dzięki czemu cała konstrukcja zyskuje ogromną sztywność i stabilność.

Inne pojęcia, które warto znać na budowie

Kompletując wiedzę o dachu, na pewno usłyszysz jeszcze o trzech mniejszych, ale równie ważnych elementach:

• Jętka: Pozioma belka łącząca parę krokwi w górnej ich części. Działa jak rozpórka, która zapobiega rozsuwaniu się krokwi na boki pod wpływem ciężaru.

• Kleszcze: Podobnie jak jętka, łączą krokwie, ale montuje się je niżej (zazwyczaj podwójnie – z dwóch stron krokwi) i obejmują one dodatkowo słupy dedykowane pod płatwie.

• Miecz: Skośna belka łącząca słup pionowy z płatwią. Jej zadaniem jest usztywnienie więźby w kierunku podłużnym i zabezpieczenie dachu przed siłą porywistego wiatru.

Podsumowanie dla inwestora: Cała więźba dachowa działa jak naczynia połączone. Pokrycie dachowe naciska na krokwie, te opierają się na płatwiach i spajają z jętkami, a cała ta ogromna siła schodzi ostatecznie na murłatę, która przekazuje ją bezpiecznie na ściany Twojego domu.

Planujesz budowę dachu i szukasz bezkompromisowej jakości oraz ekipy, która przetłumaczy budowlany żargon na prosty język? Skontaktuj się z nami na dachdomplus.pl – pomożemy Ci dobrać idealne materiały i zrealizować inwestycję od A do Z!